emuhendisi.com üyeliklerinizle projelerim.org/eski sitesine giriş yapabilirsiniz. Veri kayıbı olmaması adına bu yol tercih edilmiştir. Eğitimlerde farklılıklar yoktur. İyi çalışmalar dileriz.       Satışlar emuhendisi.com da durdurulmuştur. Projelerim.org hazır olduğunda açılacaktır. emuhendisi.com üyeliklerinizle projelerim.org/eski sitesine giriş yapabilirsiniz. Veri kayıbı olmaması adına bu yol tercih edilmiştir. Eğitimlerde farklılıklar yoktur. İyi çalışmalar dileriz.       Satışlar emuhendisi.com da durdurulmuştur. Projelerim.org hazır olduğunda açılacaktır.
Enerji Nakil Hattı İletken Hesapları: Zincir Eğrisi ve Germe Kuvvetleri
Güç İletimi Cmt, 14 Mar 2026 97 okundu

Enerji Nakil Hattı İletken Hesapları: Zincir Eğrisi ve Germe Kuvvetleri

. Zincir Eğrisi ve Zincir Eğrisi Denklemi

Zincir eğrisi, iki direk arasındaki iletkenin kendi ağırlığı ve gerilme kuvveti etkisiyle oluşturduğu eğriyi ifade eder.

1.1 Zincir Eğrisi Denklemi

  • Düzgün dağılmış ağırlığa sahip iletken için:

y=w2T0x2y = \frac{w}{2T_0} x^2

Burada:

  • yy: dikey sapma

  • ww: birim uzunluk başına iletken ağırlığı (N/m)

  • T0T_0: germe kuvveti (N)

  • xx: yatay mesafe

  • Daha hassas hesaplarda parabol yerine hiperbolik fonksiyon da kullanılabilir:

y=acosh(xa)ay = a \cosh\left(\frac{x}{a}\right) - a

Burada a=T0wa = \frac{T_0}{w}


2. Salgı (Sarkma)

  • Salgı, iletkenin en düşük noktası ile direk bağlantı noktası arasındaki dikey farktır

  • Hesap formülü:

f=wL28T0f = \frac{w L^2}{8 T_0}

Burada:

  • ff: salgı (m)

  • LL: açıklık mesafesi (m)

  • ww: birim uzunluk başına iletken ağırlığı (N/m)

  • T0T_0: germe kuvveti (N)

Salgı, iletkenin rüzgar ve buz yüküne karşı güvenli çalışmasını sağlar.


3. Ağırlık Açıklığı

  • Ağırlık açıklığı, zincir eğrisindeki iki destek noktası arasındaki yatay mesafedir

  • Direkler arası mesafe, iletkenin mekanik dayanımına göre belirlenir

  • Maksimum açıklıkta iletkenin sarkması kontrol edilir


4. İletken Boyu

  • İletken boyu, zincir eğrisi ve sarkı dikkate alınarak hesaplanır:

Lc=L+8f23L(yaklas¸ık parabol yo¨ntemi)L_c = L + \frac{8 f^2}{3 L} \quad (\text{yaklaşık parabol yöntemi})
  • L: direkler arası yatay açıklık

  • f: salgı

İletken boyu doğru hesaplanmazsa montaj sırasında sarkma veya germe sorunları oluşabilir.


5. Bileşke Germe Kuvveti

  • İletkenin dikey ve yatay bileşke germe kuvvetleri, zincir eğrisi ve dış yükler ile belirlenir:

T=Th2+(wL/2)2T = \sqrt{T_h^2 + (w L/2)^2}
  • ThT_h: yatay bileşke germe kuvveti

  • wL/2w L/2: ağırlıktan kaynaklı dikey kuvvet

Ortalama Bileşke Germe Kuvveti

  • Uzun hatlarda ve değişken açıklıklarda, ortalama germe kuvveti hesaplanır:

Tavg=Tmin+Tmax2T_{avg} = \frac{T_{min} + T_{max}}{2}

6. En Büyük Açıklık

  • En büyük açıklık, iletkenin maksimum sarkıya ulaştığı ve en yüksek germe kuvveti gerektirdiği noktadır

  • Bu değer hat tasarımında kritik olup travers boyu, direk dayanımı ve germe sistemini belirler

  • OG ve YG hatlarda güvenlik katsayıları ile birlikte hesaplanır


Örnek Hesap:

  • 34,5 kV OG hattı, iletken ağırlığı w=1,2kN/mw = 1,2 \, \text{kN/m}, direk arası açıklık L=40mL = 40 \, m, germe kuvveti T0=25kNT_0 = 25 \, kN

  • Salgı: f=1,2×4028×25=0,96mf = \frac{1,2 \times 40^2}{8 \times 25} = 0,96 \, m

  • İletken boyu: Lc=40+8×0,9623×4040,06mL_c = 40 + \frac{8 \times 0,96^2}{3 \times 40} \approx 40,06 \, m

Bu örnek, iletken germe ve sarkı hesaplarının nasıl uygulandığını gösterir.


eMühendisi.com

Teknik ve Teorik Mühendislik Eğitimleri D&D

Elektrik Mühendisi

Yorumlar (0)